Czasem pracy jest czas w jakim pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy w wyznaczonym przez tego pracodawcę miejscu. W większości przypadków moment rozpoczęcia i moment zakończenia pracy nie budzą żadnych wątpliwości. Inaczej jednak będzie, jeżeli mamy do czynienia z pracownikiem, który aby mógł rozpocząć pracę, musi się do niej odpowiednio przygotować. Takie czynności przygotowawcze nie zostały niestety uregulowane w obowiązujących przepisach. Aby odpowiedzieć na pytanie czy czynności przygotowawcze powinny zostać zaliczone do pracy pracownika, należy zajrzeć do orzecznictwa sądowego.
Opierając się o uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z 22 sierpnia 2012 r. (I PK 96/18) można przyjąć, że czynnościami przygotowawczymi są zazwyczaj czynności polegające na przygotowaniu się pracownika do pracy – takie czynności nie są wliczane do czasu pracy i nie podlegają ewidencjonowaniu. Z takim właśnie przygotowaniem do pracy będziemy mieć do czynienia w przypadku np. robotników pracujących w ubraniach roboczych. Obowiązkiem takich pracowników jest przyjść do pracy na tyle wcześnie, aby przebrać się w strój ochronny w którym następnie będą pracować do końca swojej zmiany danego dnia.
Inaczej jednak będzie, jeżeli czynności przygotowawcze są niezbędne do tego, aby świadczenie pracy w ogóle było możliwe. Z takim przypadkiem możemy mieć do czynienia np. w specjalistycznym laboratorium, w którym proces przygotowania do bezpiecznego wejścia do laboratorium oraz wyjścia z laboratorium jest niezbędnym elementem pracy. Takie czynności przygotowawcze muszą już być wliczane do czasu pracy.
Wsparciem w tym zakresie może być wyrok Sądu Najwyższego z 22 sierpnia 2019 r. (I PK 96/18): „do czasu pracy powinny być zaliczone czynności merytoryczne, wchodzące w zakres czynności pracownika, bez wykonywania których przystąpienie do pracy, jej realizacja oraz zakończenie w danym dniu w ogóle nie byłyby możliwe”. Do takich czynności, zdaniem sądu, należą m.in.: odebranie raportów od poprzednich zmian, odprawa przed rozpoczęciem zmiany, sprawdzenie obecności członków załogi i przydzielenie im obowiązków, sporządzenie raportu zmianowego czy spisanie dniówek pracowników.
