Znajdujemy się w intensywnym przedświątecznym okresie, kiedy to społeczeństwo dzieli się na różne grupy. Niektórzy z nas rezygnują z przygotowań świątecznych, inni zaś, z zapałem w oczach, przemierzają sklepy, dokładnie sprzątają domy, trzepią dywany, gotują i pieką. Istnieje również grupa osób, która pracuje aż do ostatniej chwili przed świętami, a nawet podczas ich trwania. Nie mam na myśli tutaj osób zatrudnionych w sektorze handlowym, o których często mówi się głośno. Moje myśli kierują się raczej w stronę tych, których na co dzień nie zauważamy – motorniczych, policjantów, lekarzy, obsługi stacji benzynowych, pracowników elektrowni czy personelu kontrolującego ruch na lotniskach. Praca w niedziele i święta nie dotyczy wyłącznie sprzedawców!

Kto może pracować w niedziele i święta?

Zgodnie z Kodeksem pracy w niedzielę i święta jest dozwolona:

1) w razie konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii;

2) w ruchu ciągłym;

3) przy pracy zmianowej;

4) przy niezbędnych remontach;

5) w transporcie i w komunikacji;

6) w zakładowych strażach pożarnych i w zakładowych służbach ratowniczych;

7) przy pilnowaniu mienia lub ochronie osób;

8) w rolnictwie i hodowli;

9) przy wykonywaniu prac koniecznych ze względu na ich użyteczność społeczną i codzienne potrzeby ludności, w szczególności w:

a) (uchylona)

b) zakładach świadczących usługi dla ludności,

c) gastronomii,

d) zakładach hotelarskich,

e) jednostkach gospodarki komunalnej,

f) zakładach opieki zdrowotnej*) i innych placówkach służby zdrowia przeznaczonych dla osób, których stan zdrowia wymaga całodobowych lub całodziennych świadczeń zdrowotnych,

g) jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej oraz jednostkach organizacyjnych wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej zapewniających całodobową opiekę,

h) zakładach prowadzących działalność w zakresie kultury, oświaty, turystyki i wypoczynku;

10) w stosunku do pracowników zatrudnionych w systemie czasu pracy, w którym praca jest świadczona wyłącznie w piątki, soboty, niedziele i święta;

11) przy wykonywaniu prac:

a) polegających na świadczeniu usług z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu przepisów o świadczeniu usług drogą elektroniczną lub urządzeń telekomunikacyjnych w rozumieniu przepisów prawa telekomunikacyjnego, odbieranych poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli zgodnie z przepisami obowiązującymi odbiorcę usługi, dni, o których mowa w art. 151⁹ § 1 [niedziele i święta przyp. autorki], są u niego dniami pracy,

b) zapewniających możliwość świadczenia usług, o których mowa w punkcie a.

A czy jeżeli pracujemy w święta, czy przysługuje nam wyższe wynagrodzenie niż normalnie?

Zwykle wynagrodzenie za pracę wykonywaną przez osoby z grup zawodowych wymienionych wcześniej jest takie samo, niezależnie od tego, czy praca ta odbywa się w dniu uznawanym za roboczy, czy też w święto. Ustawodawca nie przewiduje w tych przypadkach żadnych dodatkowych elementów wynagrodzenia czy dodatków. Jednak nic nie stoi na przeszkodzie, by pracodawca, dążąc do motywowania pracowników do pracy w dni świąteczne oraz do ograniczenia liczby zwolnień lekarskich w tym okresie, oferował świąteczne stawki wynagrodzenia. Gdy takie działanie ma miejsce, jest to decyzja indywidualna każdego pracodawcy.

Sytuacja przedstawia się inaczej, gdy pracownik miał zaplanowany dzień wolny, a pracodawca zlecił mu pracę w godzinach nadliczbowych. Każda godzina pracy wykonana ponad ustalony plan powinna być zrekompensowana czasem wolnym lub – gdy nie jest to możliwe – odpowiednio wyższym wynagrodzeniem.

Jak obliczyć wynagrodzenie za nadgodziny?

Załóżmy sytuację, w której pracownik został wezwany do pracy w świąteczny dzień, który miał być dla niego dniem wolnym. Z powodu obiektywnych okoliczności niemożliwe było zrekompensowanie mu tego czasu wolnym w dniach następnych. Przyjmujemy, że pracownik zarabia miesięczne wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 5000 zł, a do tego otrzymuje stały dodatek motywacyjny 400 zł. Na podstawie polecenia pracodawcy, dnia 31 marca 2024 roku, wykonał pracę przez 3 godziny. Rozważmy, jak należy prawidłowo obliczyć jego wynagrodzenie za marzec.

Za pracę w nadgodzinach, wykonywaną w dniu ustawowo wolnym od pracy, pracownikowi przysługuje wynagrodzenie za czas przepracowany oraz dodatek w wysokości 100% wynagrodzenia zasadniczego. Aby obliczyć należne wynagrodzenie, postępujemy następująco:

Wynagrodzenie za czas przepracowany:

(5000 zł + 400 zł) /168 godz. * 3 godz. = 32,14 zł * 3 godziny = 96,42 zł

Dodatek za pracę w nadgodzinach:

(5000 zł /168 godz.*100%) * 3 godz. = 29,76 zł * 3 godziny = 89,28 zł

Łączny przychód pracownika w marcu wyniesie w takim przypadku:

5000 + 400 + 96,42 + 89,28 = 5585,70 zł brutto

Oczywiście, od wyliczonego wynagrodzenia należy jeszcze odliczyć składki ZUS oraz podatek dochodowy.

Jak sądzicie – czy tak obliczone wynagrodzenie za trzy godziny pracy w dzień świąteczny jest satysfakcjonujące?